14 karaat of 18 karaat herkennen

Het verschil tussen 14 en 18 karaat lees je het snelst af aan de stempel: 585 is 14 karaat, 750 is 18 karaat. Staat er geen stempel, dan geeft alleen een test uitsluitsel; kleur en gewicht zijn hooguit een aanwijzing.

Het verschil is niet cosmetisch maar financieel: 18 karaat bevat bijna dertig procent meer puur goud per gram dan 14 karaat.

Stap 1: zoek de stempel

Pak een loep met tienvoudige vergroting en goed licht. Bij ringen staat de stempel aan de binnenzijde, bij kettingen en armbanden op het plaatje bij de sluiting, bij oorbellen op de stift. Naast 585 en 750 kun je ook 583, 14K, 18K, 18kt of .750 tegenkomen; die betekenen hetzelfde.

Stap 2: let op de kleur, maar vertrouw er niet blind op

18 karaat oogt doorgaans dieper en warmer geel dan 14 karaat, dat wat bleker en koeler is. Toch bedriegt dit vaak: een 585-legering met veel koper kan roder ogen dan een 750-legering met veel zilver. Bij witgoud werkt kleur helemaal niet, omdat beide gehaltes gerhodineerd zijn.

Stap 3: voel het gewicht en de hardheid

Puur goud is zwaarder dan de bijgemengde metalen, dus 18 karaat voelt bij gelijke afmeting iets massiever aan dan 14 karaat. Ook is 18 karaat zachter: je ziet er sneller kleine deukjes en krassen op. Dit zijn nuttige hints als je twee vergelijkbare ringen naast elkaar houdt, maar geen bewijs voor een los stuk.

Stap 4: laat testen bij twijfel

Een taxateur gebruikt een zuurtest of een XRF-meting. Bij de zuurtest wordt een minieme streep op een toetssteen gezet; bij XRF wordt de legering gemeten zonder dat het stuk beschadigt. Doe dit niet zelf met een testset uit een webshop: verkeerd toegepast zuur laat blijvende sporen achter en bij vergulde stukken meet je alleen de toplaag.

Waarom het verschil zoveel uitmaakt

• 10 gram 585 bevat 5,85 gram puur goud
• 10 gram 750 bevat 7,5 gram puur goud
• Dat is bijna 28 procent verschil bij hetzelfde gewicht

Sorteer daarom altijd op stempel voordat je weegt. Een gemengde partij op een hoop leidt tot een indicatie die te laag uitvalt voor je 750-stukken.

Vergulde stukken herkennen

Staat er GP, GF, HGE, doublé of plated bij het getal, dan gaat het om een goudlaag op onedel metaal. Ook een slijtplekje waar een grijzige ondergrond doorschemert, of een sieraad dat door een magneet wordt aangetrokken, wijst daarop. Massief goud is niet magnetisch.

Verkopen met de juiste invoer

Vul per groep karaat en gewicht in voor een waarde-indicatie. Blijkt bij controle dat een stuk toch 18 in plaats van 14 karaat is, dan valt het bod hoger uit dan je berekening; andersom leggen we uit waarom het lager uitkomt.

Wat de zuurtest wel en niet aantoont

Een zuurtest laat zien of een legering minimaal een bepaald gehalte haalt. Hij is snel en betrouwbaar bij massief goud, maar heeft twee beperkingen: hij laat een minieme streep achter op een onopvallende plek, en bij een dikke vergulding kan de toplaag een te hoog gehalte suggereren. Daarom wordt bij twijfel doorgetest op een plek waar de kern zichtbaar is, of aanvullend een XRF-meting gedaan.

Waarom eigen testsets vaak misleiden

Testsets uit een webshop bevatten zuren die na verloop van tijd zwakker worden, wat leidt tot een te lage uitslag. Ook lezen mensen de kleuromslag verkeerd bij kunstlicht. Het risico is dat je een 750-stuk aanziet voor 585 en het te goedkoop verkoopt, of andersom met een te hoge verwachting binnenkomt. Laat de meting doen door iemand met geijkte apparatuur.

Gemengde partijen slim aanpakken

Heb je een doos vol sieraden, sorteer dan eerst op stempel en pas daarna op type. Doe onleesbare stukken in een apart zakje met een briefje erbij. Weeg elke groep en noteer het gewicht. Met die lijst kun je thuis per groep een waarde-indicatie berekenen en zie je meteen welke groep het zwaarst weegt in de totale opbrengst. Dat maakt het gesprek bij de taxatie een stuk concreter.